Bu konuda öğreneceklerin
- —Ayrılabilir fiili tanımak (vurgulu ön ek: auf-, an-, ein-, aus-, mit-, zu-, ab-, fern-).
- —Düz cümlede ön eki sona atmak.
- —Kip fiiliyle birlikteyken fiili bütün hâlde sonda tutmak.
- —Ayrılamayan ön ekleri (be-, ver-, er-, ent-) ayırt etmek.
Sınavda nerede çıkar
Sprechen Teil 1–2'de Tagesablauf soruları: //Wann stehst du auf?// Schreiben'de rutin ve randevu metinleri. Hören'de ön ek cümle sonunda gelir; sonuna kadar dinlemeden anlam kapanmaz.
Fiil ikiye bölünür
Sözlükte tek kelime: aufstehen (kalkmak). Cümlede iki parça: çekimli kısım 2. sırada, ön ek en sonda. Ich **stehe** um sieben Uhr **auf**. Arada ne varsa parantezin içinde kalır — kip fiilindeki gibi.
Cümle parantezi — ayrılabilir fiil
| 1 | 2: fiil | orta | SON: ön ek |
|---|---|---|---|
| Ich | stehe | um sieben Uhr | auf. |
| Elif | ruft | ihre Mutter jeden Sonntag | an. |
| Wir | kaufen | am Samstag im Supermarkt | ein. |
| Am Abend | sehe | ich zwei Stunden | fern. |
| Stehst | du | morgen früh | auf? |
| Wann | fängt | der Kurs | an? |
A1'in ayrılabilir fiilleri
Tagesablauf — günlük rutin
| Fiil | Cümle | Türkçe |
|---|---|---|
| aufstehen | Ich stehe um 6 Uhr auf. | kalkmak |
| anfangen | Der Kurs fängt um 9 an. | başlamak |
| aufhören | Die Arbeit hört um 17 Uhr auf. | bitmek, durmak |
| einkaufen | Wir kaufen im Supermarkt ein. | alışveriş yapmak |
| anrufen | Ich rufe meine Mutter an. | aramak (telefon) |
| fernsehen | Abends sehe ich fern. | TV izlemek |
| mitkommen | Kommst du mit? | beraber gelmek |
| mitbringen | Ich bringe Kuchen mit. | yanında getirmek |
| aufmachen / zumachen | Mach das Fenster auf / zu! | açmak / kapatmak |
| anmachen / ausmachen | Mach das Licht an / aus! | (cihaz) açmak / kapatmak |
| abfahren / ankommen | Der Zug fährt um 8 ab und kommt um 10 an. | kalkmak / varmak |
| einladen | Ich lade dich ein. | davet etmek |
| ausfüllen | Füllen Sie das Formular aus. | (form) doldurmak |
| zurückkommen | Wann kommst du zurück? | geri dönmek |
Kip fiiliyle: bütün, sonda
Kip fiili varsa ayrılabilir fiil ayrılmaz; mastar olarak bütün hâlde sona gider. Parantezi kip fiili açar, mastar kapar.
Ich stehe um sieben auf. → Ich muss um sieben aufstehen.
Yedide kalkıyorum. → Yedide kalkmam lazım.
Kommst du mit? → Kannst du mitkommen?
Geliyor musun? → Gelebilir misin?
Ich rufe dich an. → Ich möchte dich anrufen.
Seni arıyorum. → Seni aramak istiyorum.
Ayrılamayanlar: be-, ver-, er-, ent-, ge-
Bu ön ekler vurgusuzdur ve fiile yapışık kalır: bezahlen, verstehen, erklären, entschuldigen, gehören. Ich **verstehe** dich (ich stehe dich ver — yok!). Ayırt etme yolu: telaffuzda vurgu ön ekteyse (AUFstehen) ayrılır, fiildeyse (verSTEhen) ayrılmaz.
Ich bezahle die Rechnung.
Hesabı ödüyorum.
be- ayrılmaz
Ich verstehe das nicht.
Bunu anlamıyorum.
ver- ayrılmaz
Sie erklärt die Grammatik.
O dilbilgisini açıklıyor.
er- ayrılmaz
Sözlükte ayrılabilir fiiller genelde dikey çizgiyle gösterilir: auf|stehen, an|rufen. Çizgiyi görüyorsan ayrılır. Yeni fiil öğrenirken kartına 'ayrılır / ayrılmaz' notunu ekle.